Gewerbe Nedir?
Gewerbe, kendi hesabına, izinli, sürdürülebilir nitelikte bir faaliyet olup kar amacı taşıyan — ancak serbest meslek kategorisine girmedikçe (§ 1 GewO) — işletmeyi ifade eder.
Gewerbe vs. Serbest Meslek
| İşletmeci (Gewerbetreibend) | Serbest Meslek (Freiberuflich) | |
|---|---|---|
| Örnekler | Esnaf, tüccar, restoratör, çevrimiçi mağaza, BT hizmet sağlayıcıları | Doktor, avukat, tercüman, gazeteci, sanatçı, mimar |
| Gewerbeamt | Kayıt zorunlu | Gerekli değil |
| IHK Üyeliği | Zorunlu | Gerekli değil |
| Ticari vergi | Evet (24.500 € kârdan itibaren) | Hayır |
| Ticari sicil | Tüccarlar/GmbH için | Hayır |
| Vergi dairesi | Bildirim zorunlu | Bildirim zorunlu |
Emin değil misiniz? Vergi dairesi faaliyetinizin ticari mi yoksa serbest meslek mi olduğuna karar verir. Şüphe halinde: vergi danışmanına danışın.
Adım Adım: İş Kaydı
Adım 1 — Ön Şartları Kontrol Edin
- Reşit olmak (18 yaş)
- Kendi hesabına çalışmaya izin veren ikamet izni (AB dışı vatandaşlar için)
- Gerekli nitelikler — bazı meslekler usta belgesi gerektirir (örn., elektrikçi, tesisatçı, fırıncı) veya yetkinlik sınavı (örn., sigorta aracısı)
- Gerekli izinler — bazı işletmeler resmi izin gerektirir (örn., restoran lisansı, aracı lisansı)
Adım 2 — Gewerbeamt'ı Bulun
Gewerbeanmeldung, şehir veya belediyenizin Gewerbeamt'ında (ayrıca: Ordnungsamt, Bürgeramt) yapılır:
- Çevrimiçi — birçok şehirde mevcut (örn., Berlin, Hamburg, Münih)
- Şahsen — Bürgeramt/Gewerbeamt'ta randevu ile
- Posta — formu indir, doldur, belgelerle gönder
Adım 3 — Belgeleri Hazırlayın
| Belge | Kimin için? |
|---|---|
| Kimlik kartı / Pasaport | Herkes |
| Kendi hesabına çalışmaya izin veren ikamet izni | AB dışı vatandaşlar |
| İş kaydı formu (GewA 1) | Herkes |
| Usta belgesi | Esnaflar (düzenlenmiş meslekler) |
| Restoran izni | Restoratörler |
| Adli sicil kaydı | Belirli işletmeler için (örn., güvenlik, aracılık) |
| Ticari sicil çıkartması | Kayıtlı tüccarlar / GmbH |
| Ortaklık sözleşmesi | GbR, OHG, GmbH için |
Adım 4 — Formu Doldurun
GewA 1 formu standartlaştırılmış olup şunları sorar:
- Kişisel bilgiler (ad, adres, doğum tarihi, uyruk)
- İşletme bilgileri (işletme adı, adres, hukuki form)
- Faaliyet açıklaması — detaylı (örn., "Elektronik ürünlerin perakende satışı ve çevrimiçi satış")
- Faaliyet başlama tarihi
İpucu: Faaliyetinizi mümkün olduğunca geniş tanımlayın — genişleme durumunda yeniden kayıt olmayın.
Adım 5 — Kaydı Yapın ve Ücret Ödeyin
| Şehir | Ücret |
|---|---|
| Berlin | 26 € |
| Hamburg | 20 € |
| Münih | 40 € |
| Köln | 26 € |
| Frankfurt | 25 € |
| Düsseldorf | 26 € |
Ortalama: 15–60 € (tek seferlik)
Adım 6 — Gewerbeschein'i Alın
Gewerbeschein'i (kayıt belgesi) alacaksınız — genellikle kişi başı başvuruda hemen veya posta ile 1–2 hafta içinde.
Kayıttan Sonra Ne Olur?
Otomatik Bilgi Zinciri
Gewerbeamt otomatik olarak aşağıdaki kurumları bilgilendirir:
- Vergi dairesi — "Vergi kaydı için anket" alırsınız (4 hafta içinde doldurulmalı, ELSTER üzerinden çevrimiçi)
- IHK (Sanayi ve Ticaret Odası) — zorunlu üyelik, ücretler gelirlere göre değişir (küçük işletmeler için yaklaşık 0 €'dan birkaç yüz euroya kadar)
- Esnaf Odası (Handwerkskammer) — el sanatları için
- Mesleki Dernekler (Berufsgenossenschaft) — zorunlu kaza sigortası
- İstatistik Bürosu
Ne Yapmanız Gerekir
- [ ] ELSTER hesabı kurun (elster.de) — tüm vergi işleri için
- [ ] Vergi numarası alın (vergi dairesinden, yaklaşık 2–6 hafta)
- [ ] İşletme hesabı açın (tavsiye edilir, zorunlu değil)
- [ ] Muhasebe kurun (yazılım veya vergi danışmanı)
- [ ] Sigortaları kontrol edin — sorumluluk sigortası, muhtemelen mesleki sorumluluk
- [ ] Sağlık sigortası — kendi hesabına çalışan olarak sizin sorumlu (devlet veya özel)
- [ ] Emeklilik sigortası — bazı meslekler için zorunlu, diğerleri gönüllü
İkamet İzni ve İş Kaydı
AB Vatandaşları İçin
- Kısıtlama yok — tam ticari özgürlük
- Sadece göçmenlik dairesinde kayıt (hareket özgürlüğü belgesi)
AB Dışı Vatandaşlar İçin
İkamet izniniz kendi hesabına çalışmaya izin vermelidir:
- Niederlassungserlaubnis — sınırsız ticari özgürlük
- Aufenthaltserlaubnis zur selbstständigen Tätigkeit (§ 21 AufenthG) — işletme kurucuları için
- Mavi Kart EU — sadece belgede belirtilen istihdam için izin verir, kendi hesabına çalışma değil
- Aufenthaltserlaubnis zur Beschäftigung (§ 18 AufenthG) — sadece yan faaliyet mümkün (izinle)
Önemli: Kayddan önce göçmenlik dairesine, izninizin ticari faaliyete izin verip vermediğini sorun!
Küçük İşletme vs. Tüccar
Küçük İşletme (Einzelunternehmen)
- Ticari sicile kayıt gerekmez (gelir yaklaşık 800.000 € altında ve kâr 80.000 € altında ise)
- Basit muhasebe (EÜR — gelir-gider hesabı)
- Asgari sermaye yok
- Tam kişisel sorumluluk — özel varlıklarınız ile sorumlusunuz!
Kayıtlı Tüccar (e.K.)
- Ticari sicile kayıt (gönüllü veya belirli büyüklükte zorunlu)
- Çift taraflı muhasebe gerekli
- İşletme adı "e.K." eki ile
GmbH (Sınırlı Sorumluluğu Olan Şirket)
- Asgari sermaye: 25.000 € (kurulma sırasında 12.500 €)
- Sınırlı sorumluluk — sadece şirket varlıkları ile
- Ticari sicile kayıt ve noter gerekli
- Kurulum maliyeti: yaklaşık 500–1.500 €
UG (Girişimci Şirketi, "Mini-GmbH")
- Asgari sermaye: 1 € (teorik olarak)
- GmbH gibi sınırlı sorumluluk
- Kârın %25'ini ayırması gerekir, 25.000 € ulaşıncaya kadar
Kurulum Maliyetleri Özeti
| Kalem | Maliyet |
|---|---|
| İş kaydı | 15–60 € |
| IHK ücretleri (küçük işletme, 1. yıl) | 0–30 € |
| IHK ücretleri (gelirden) | 50–300 €/yıl |
| Mesleki dernekler | sektöre bağlı, 50 €/yıldan itibaren |
| Vergi danışmanı | 100–300 €/ay |
| İşletme hesabı | 0–15 €/ay |
| Noter (sadece GmbH/UG) | 500–1.500 € |
| Ticari sicile kayıt (GmbH/UG) | 150 € |
Yabancılar İçin İpuçları
- İkamet izninizi kontrol edin — kendi hesabına çalışmaya izin veriyor mu?
- IHK ücretsiz danışmanlığını kullanın — kurucular için!
- Kurulma hibeleri — istihdam acentesine sorun (işsizler için)
- Başlangıç yardımı — 6 + 9 ay finansal destek
- Vergi danışmanı istihdam edin — özellikle ilk yıl
Kaynak: Mart 2026. Tüm bilgiler garanti verilmeden sunulmuştur.