Polski
Українська
Türkçe
العربية
English
Deutsch
Русский
Română
Italiano
Español
Hrvatski
Srpski
فارسی
Tiếng Việt
Ελληνικά"Schwerbehindert" ne demektir?
Almanya'da insanlar, Grad der Behinderung (GdB) değeri en az 50 ise schwerbehindert olarak kabul edilirler (§ 2 SGB IX). GdB, 20'den 100'e kadar 10'ar adımlarla belirlenir.
Behinderung (engelli olmak), fiziksel, zihinsel veya ruhsal işlevlerin 6 aydan daha uzun süre yaşa uygun durumdan sapması ve sosyal yaşama katılımı sınırlandırması durumunda mevcuttur.
Başvuru yapabilecek kişiler kimdir?
Almanya'da yaşayan herkes — uyrukluluk fark etmeksizin. Oturma izni, sınır dışı işlemi durdurma veya ikamet izni olan yabancı uyruklu kişiler de Schwerbehindertenausweis için başvurabilirler.
Grad der Behinderung (GdB) — Örnekler
| Hastalık/Engelli Olma | GdB (tipik) |
|---|---|
| Diyabetes (insüline bağımlı, iyi kontrol altında) | 40 |
| Diyabetes (kontrol altına alması güç) | 50–60 |
| Depresyon (orta dereceli) | 30–40 |
| Depresyon (ağır) | 50–70 |
| İşitme engeli (iki taraflı, orta dereceli) | 40–50 |
| Körlük (bir göz) | 30 |
| Körlük (her iki göz) | 100 |
| Kalp hastalığı (azalan kapasite ile) | 30–80 |
| Omurga hasarı (fonksiyonel sınırlandırmalar ile) | 20–60 |
| Kanser (remisyon izlemi) | 50–80 |
| TSSB (travma sonrası stres bozukluğu) | 30–50 |
| HIV enfeksiyonu (asemptomatik) | 10 |
| HIV enfeksiyonu (semptomlar ile) | 50–100 |
Önemli: Birden fazla engelli durumunda, GdB değerleri basitçe toplanmaz; bunun yerine bir genel değerlendirme yapılır (toplam GdB).
Sertifikada nasıl başvuru yapabilirim?
Adım 1 — Başvuruyu gönderme
Başvuruyu Versorgungsamt'e gönderin (eyalete bağlı olarak: Amt für soziale Angelegenheiten, Landesamt für Gesundheit olarak da adlandırılır):
- Çevrimiçi — birçok eyalette mümkündür (ör. ELSA çevrimiçi başvuru)
- Yazılı — Versorgungsamt web sitesinden form
- Kişi başına — ofiste veya danışma hizmetleri aracılığıyla
Adım 2 — Belgeleri gönderme
- Tıbbi raporlar — tedavi gören tüm doktorlardan
- Hastane raporları
- Rehabilitasyon raporları
- İlaç planı
- Varsa psikolojik değerlendirmeler
İpucu: Ne kadar çok belge gönderirseniz, işleme o kadar hızlı ve doğru olur. Aksi takdirde daire raporları kendisi alacaktır — bu daha uzun sürer.
Adım 3 — GdB'nin belirlenmesi
- Versorgungsamt belgelerinizi kontrol eder (olası kendi değerlendirmesi)
- İşlem süresi: 1–6 ay (eyalete ve iş yüküne bağlı olarak)
- GdB'li bir karar bildirimi alırsınız
Adım 4 — Sertifikayı alma
GdB 50'den itibaren Schwerbehindertenausweis alırsınız:
- Kredi kartı formatı, ücretsiz
- 5 yıl geçerlidir (bazı durumlarda sınırsız)
- GdB ve muhtemelen özel işaretler içerir
Özel İşaretler — Ek Avantajlar
| İşaret | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| G | Gehbehindert (mobilite engeli) | Trafikteki hareket kabiliyetinin kısıtlanması |
| aG | Außergewöhnlich gehbehindert (olağanüstü mobilite engeli) | Tekerlekli sandalye kullanıcısı, sadece dış yardım ile hareket edebilir |
| B | Begleitperson nötig (refakatçi gerekli) | Refakatçi toplu ulaşım için ücretsiz seyahat eder |
| H | Hilflos (çaresiz) | Günlük yaşamda sürekli yardım gereklidir |
| Bl | Blind (kör) | Kör veya ağır görme engeli |
| Gl | Gehörlos (sağır) | Sağır veya neredeyse tamamen sağır |
| RF | Rundfunkgebührenbefreiung (yayın ücret muafiyeti) | Yayın ücret indirimi |
| TBl | Taubblind (sağır-kör) | Aynı anda sağır ve kör |
Nachteilsausgleiche — Sizin Avantajlarınız
İşyerinde
- Yılda 5 gün ek izin (5 günlük hafta için)
- Özel işten çıkarma koruması — entegrasyon ofisinin onayı gereklidir
- Fazla mesaiden muafiyet — talep üzerine, fazla saat zorunluluğu yoktur
- Kamu hizmetinde tercihli işe alınma (eşit nitelikle)
Vergiler
| GdB | Yıllık tutar |
|---|---|
| 20 | 384 € |
| 30 | 620 € |
| 40 | 860 € |
| 50 | 1.140 € |
| 60 | 1.440 € |
| 70 | 1.780 € |
| 80 | 2.120 € |
| 90 | 2.460 € |
| 100 | 2.840 € |
| Bl, H | 7.400 € |
Hareketlilik
- Ücretsiz/indirimli toplu ulaşım — G, aG, Gl, Bl işaretleri ile (yıllık 91 € değerinde işaret veya sosyal yardım/vatandaş ödeneği ile ücretsiz)
- Engelli park yeri — aG veya Bl işaretleri ile
- Araç vergisinde indirim — G/Gl ile %50, H/Bl/aG ile %100
Diğer avantajlar
- Yayın ücreti indirimi — RF işareti ile: 18,36 € yerine aylık 6,12 €
- Telefon sosyal tarifeleri — bazı operatörlerden indirimli tarifeler
- İndirimli giriş — müzeler, yüzme havuzları, etkinlikler
- Erken emeklilik — GdB 50'den: emeklilik 2 yıl erken (kesintiler ile) veya güven koruması kuralına göre 5 yıl erken
Gleichstellung (GdB 30–40)
GdB 30 veya 40 ile, engelliliğiniz nedeniyle uygun iş bulamıyorsanız veya işinizi kaybetme riski altındaysanız eşitleştirme talep edebilirsiniz.
Eşitleştirmenin avantajları:
- Özel işten çıkarma koruması (GdB 50 ile olduğu gibi)
- Entegrasyon ofisinin işveren için sağladığı sübvansiyonlar
- DEĞİL: ek izin, vergi muafiyeti, ücretsiz toplu ulaşım
Agentur für Arbeit'e başvuru yapın.
İtiraz ve dava
Belirtilen GdB çok düşükse:
- İtiraz — kararın tebliğinden itibaren 4 hafta içinde
- Dava Sosyal Mahkeme önüne — itiraz kararından 4 hafta içinde
- Ücretsiz — Sosyal Mahkeme önündeki işlemler ücret ödemezdir
- Danışmanlık: VdK (sosyal derneği), SoVD, engelli danışma hizmetleri
İpucu: İtiraz göndermeden önce danışmanlık alın — VdK ve SoVD üyelere ücretsiz yardım sağlayın.
Yabancılar için ipuçları
- Haklarınızı bilin — uyrukluluk fark etmeksizin hakkınız vardır
- Tıbbi raporları getirin — ayrıca ülkenizden (çeviri önerilir)
- Danışma hizmetlerini kullanın — göçmen danışmanlığı, Caritas, Diakonie başvuruya yardımcı olur
- Oturma statüsüne olumsuz etki yoktur — Schwerbehindertenausweis oturma statünüz üzerinde olumsuz etkiye sahip değildir
- Vergi avantajını kullanın — vergi beyannamenizde tutarı beyan edin
Durum: Mart 2026. Tüm bilgiler garanti edilmeksizin verilmiştir.