Podatek od spadku w Niemczech — Freibeträge, stawki podatkowe i wskazówki

Co to jest Erbschaftsteuer?

Erbschaftsteuer to podatek nakładany na majątek otrzymany w wyniku spadku lub darowizny. W Niemczech reguluje go Ustawa o podatku od spadków i darowizn (ErbStG).

Ważne: Erbschaftsteuer nie jest automatyczna — czy musisz płacić podatek, zależy od wartości spadku i Freibetrag, do którego masz prawo.

Freibeträge — ile jest wolne od podatku?

Freibeträge zależą od stopnia pokrewieństwa ze spadkodawcą:

| Spadkobierca | Klasa podatkowa | Freibetrag |
|------|-------------|-----------||
| Małżonek / zarejestrowany partner | I | 500 000 € |
| Dzieci, dzieci przysposobione | I | 400 000 € |
| Wnuki (rodzice żyją) | I | 200 000 € |
| Wnuki (rodzice zmarli) | I | 400 000 € |
| Rodzice i dziadkowie (przy spadku) | I | 100 000 € |
| Rodzeństwo | II | 20 000 € |
| Siostrzeńcy, bratankowie | II | 20 000 € |
| Wszystkie inne osoby (przyjaciele, partner) | III | 20 000 € |

Dodatkowe Freibeträge

• Versorgungsfreibetrag dla małżonka: 256 000 € (dodatkowo do osobistego Freibetrag, pomniejszony o pretensje rentowe)
• Versorgungsfreibetrag dla dzieci: 10 300–52 000 € (zależnie od wieku)
• Hausrat: 41 000 € (klasa podatkowa I) lub 12 000 € (klasa II/III)
• Familienheim: Samodzielnie użytkowany dom rodzinny jest dla małżonka i dzieci (do 200 m²) całkowicie wolny od podatku, jeśli mieszkasz tam przez 10 lat

Stawki podatkowe

Stawki podatkowe zależą od wartości powyżej Freibetrag i klasy podatkowej:

| Wartość powyżej Freibetrag | Klasa I | Klasa II | Klasa III |
|---------------------|----------|-----------|------------||
| Do 75 000 € | 7 % | 15 % | 30 % |
| Do 300 000 € | 11 % | 20 % | 30 % |
| Do 600 000 € | 15 % | 25 % | 30 % |
| Do 6 000 000 € | 19 % | 30 % | 30 % |
| Do 13 000 000 € | 23 % | 35 % | 50 % |
| Do 26 000 000 € | 27 % | 40 % | 50 % |
| Powyżej 26 000 000 € | 30 % | 43 % | 50 % |

Przykład obliczenia

Dziecko dziedziczy 600 000 € od rodzica:

1. Freibetrag: 400 000 €
2. Kwota podlegająca opodatkowaniu: 600 000 – 400 000 = 200 000 €
3. Stawka podatkowa (klasa I, do 300 000 €): 11 %
4. Erbschaftsteuer: 200 000 × 0,11 = 22 000 €

Przyjaciel dziedziczy 100 000 € od przyjaciela:

1. Freibetrag: 20 000 €
2. Kwota podlegająca opodatkowaniu: 100 000 – 20 000 = 80 000 €
3. Stawka podatkowa (klasa III, do 300 000 €): 30 %
4. Erbschaftsteuer: 80 000 × 0,30 = 24 000 €

Obowiązek zgłoszenia

Co muszę zrobić?

1. Zgłosić Erbschaft/Schenkung w urzędzie skarbowym — w ciągu 3 miesięcy od powiadomienia
2. Zeznanie Erbschaftsteuer — tylko jeśli urząd skarbowy Cię o to poprosi (nie automatycznie)
3. Płatność podatku — termin: zwykle 1 miesiąc po wydaniu decyzji podatkowej

Kiedy podatek nie obowiązuje?

• Spadek jest poniżej Freibetrag — bez podatku, ale obowiązek zgłoszenia pozostaje
• Familienheim — pod pewnymi warunkami wolny od podatku
• Vermögen przedsiębiorstwa — do 85–100% wolne od podatku przy kontynuacji działalności

Schenkungsteuer — darowizny za życia

Schenkungsteuer ma takie same Freibeträge i stawki podatkowe jak Erbschaftsteuer. Korzyść: Freibeträge można wykorzystać ponownie każdy 10 lat.

Strategia: Darowizna zamiast spadku

• Rodzice darują dziecku: 400 000 € bez podatku
• Po 10 latach jeszcze raz 400 000 € bez podatku
• W ciągu 30 lat: 1 200 000 € bez podatku przekazane!

Erbschaftsteuer i cudzoziemcy

Nieograniczony obowiązek podatkowy

Niemiecki Erbschaftsteuer obowiązuje, gdy:

• Spadkodawca miał miejsce zamieszkania w Niemczech, LUB
• Spadkobierca ma miejsce zamieszkania w Niemczech, LUB
• Następuje przeniesienie krajowego majątku (np. nieruchomość w Niemczech)

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (DBA)

Niemcy mają DBA dotyczący Erbschaftsteuer tylko z kilkoma krajami:

• USA, Francja, Dania, Grecja, Szwecja, Szwajcaria

We wszystkich innych przypadkach: Zaliczenie Erbschaftsteuer zapłaconej za granicą na podatek niemiecki (§ 21 ErbStG) — aby uniknąć podwójnego opodatkowania.

Spadek z zagranicy

Jeśli mieszkasz w Niemczech i dziedziczysz z Twojego kraju pochodzenia:

• Obowiązek zgłoszenia w Niemczech
• Freibeträge obowiązują tak samo
• Ewentualnie zagraniczna Erbschaftsteuer będzie zaliczona
• Wycena zagranicznego majątku według niemieckich zasad

Wskazówki

1. Poznaj Freibeträge — często spadek jest poniżej Freibetrag
2. Planuj wcześnie — oszczędzaj podatki poprzez darowizny za życia (cykl 10-letnich)
3. Wykorzystaj Familienheim — samodzielnie użytkowany dom jest dla małżonka i dzieci wolny od podatku
4. Skonsultuj się z doradcą podatkowym — przy większych spadkach opłaca się doradztwo
5. Zgłoś spadek z zagranicy — nawet jeśli już opodatkowany w kraju pochodzenia

Stan: marzec 2026. Wszystkie informacje bez gwarancji.