Arbeitsvertrag — umowa o pracę w Niemczech

Umowa o pracę (Arbeitsvertrag) reguluje Twoje prawa i obowiązki. Od sierpnia 2022 r. ustawa Nachweisgesetz zobowiązuje pracodawcę do przekazania Ci na piśmie najważniejszych warunków zatrudnienia (część pierwszego dnia, reszta w ciągu 7 dni / miesiąca).

Co MUSI zawierać umowa?

✅ Dane pracodawcy i pracownika ✅ Data rozpoczęcia ✅ Miejsce pracy ✅ Opis stanowiska
✅ Wynagrodzenie brutto ✅ Czas pracy (zwykle 40h/tydzień) ✅ Urlop ✅ Okres wypowiedzenia ✅ Okres próbny (jeśli jest)

Minimalne wynagrodzenie (Mindestlohn)

Od 1 stycznia 2026 ustawowy Mindestlohn wynosi 13,90 €/godz. (od 2027: 14,60 €). Przy pełnym etacie to ok. 2.343 € brutto/mies. Pracodawca nie może zapłacić mniej. Dla pracy dorywczej zobacz Minijob — granica zarobku od 2026 to 603 €/mies.

Twoje brutto a netto różni się o podatki i składki — szczegóły w Lohnabrechnung.

Probezeit (okres próbny)

• Maksymalnie 6 miesięcy
• W tym czasie wypowiedzenie to tylko 2 tygodnie
• Po Probezeit zaczyna działać Kündigungsschutz

Umowa na czas określony (Befristung)

• Bez podania przyczyny (sachgrundlos): maks. 2 lata (z możliwością 3-krotnego przedłużenia w tym okresie)
• Z uzasadnieniem (np. zastępstwo): dłużej
• Po przekroczeniu limitu umowa staje się bezterminowa

Kündigungsschutz (ochrona przed zwolnieniem)

Po 6 miesiącach w firmie z ponad 10 pracownikami (KSchG):
- Pracodawca NIE MOŻE zwolnić bez uzasadnionego powodu
- Musi podać powód i zachować formę pisemną
- Masz 3 tygodnie na pozew do Arbeitsgericht (sądu pracy) — po terminie zwolnienie jest skuteczne

Urlop

• Ustawowe minimum 20 dni (przy 5-dniowym tygodniu); większość firm daje 25–30. Pełne zasady: Urlaubsanspruch.

Wypowiedzenie (Kündigung) — §622 BGB

Wypowiedzenie MUSI być na piśmie (e-mail/SMS nie wystarczą). Gdy zachorujesz w okresie wypowiedzenia, nadal obowiązuje Krankschreibung.

Arbeitszeugnis (świadectwo pracy)

Masz PRAWO do świadectwa. Uwaga na zakodowany język:
- „stets zu unserer vollsten Zufriedenheit" = ocena bardzo dobra (1)
- „zu unserer vollen Zufriedenheit" = dobra (2)
- „zu unserer Zufriedenheit" = dostateczna/słaba!